Rozpoczynamy cykl artykułów dotyczących przemocy. Przemoc to zjawisko, które dotyka ludzi w każdym wieku, niezależnie od statusu społecznego czy wykształcenia, pozostawiając głębokie rany, często niewidoczne dla oka. Jest to każde działanie lub zaniechanie, które narusza dobra osobiste innej osoby, powodując cierpienie fizyczne, psychiczne, emocjonalne. Czasami gdy rozmawiam z pacjentami i pytam się o relacje w rodzinie generacyjnej słyszę – Miałem/am bardzo dobrych rodziców. Nie było u mnie przemocy. A potem dowiaduje się, że rodzice/rodzic reagował krytyką/krzykiem/poniżaniem lub po prostu nie odzywał się dzień/dwa/tydzień. Przemoc to znacznie szersze pojęcie, obejmujące różnorodne formy krzywdzenia.
Wyróżniamy kilka podstawowych rodzajów przemocy.
Najbardziej rozpoznawalna jest przemoc fizyczna, która polega na zadawaniu bólu fizycznego, uszkodzeniach ciała lub bezpośrednim zagrożeniu zdrowia/życia.
Zaniedbanie także można nazwać przemocą, jest widoczna szczególnie względem dzieci i osób starszych, a także tych którzy wymagają naszej opieki. Brak opieki czy niewystarczające zaspokajanie podstawowych potrzeb lub ignorowanie sygnałów cierpienia prowadzi do krzywdy.
Mamy też do czynienia z przemocą psychiczną, która jest równie niszcząca, choć bywa trudniejsza do udowodnienia. Obejmuje ona groźby, zastraszanie, poniżanie, ośmieszanie, izolowanie od innych ludzi, szantaż emocjonalny, obrażanie się.
Kolejnym typem jest przemoc ekonomiczna, polegająca na ograniczaniu dostępu do pieniędzy, kontrolowaniu wydatków, uniemożliwianiu podjęcia pracy lub zmuszaniu do oddawania zarobków.
Nie zapominajmy także o przemocy seksualnej, która polega na wymuszaniu zachowań seksualnych, molestowaniu, gwałcie czy innych formach naruszania intymności. Przemoc to niestety złożony problem, który wymaga głębokiego zrozumienia i skutecznych działań. W kolejnych częściach przyjrzymy się bliżej poszczególnym aspektom tego zjawiska.